Tin tức
Tỷ lệ thu hồi sản phẩm khô và cách tính hiệu quả trong sản xuất
Trong các cơ sở chế biến nông sản, thực phẩm và dược liệu, tỷ lệ thu hồi sản phẩm khô là thông số có ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch nguyên liệu, công suất máy sấy và giá thành sản phẩm. Nếu không xác định được tỷ lệ này, doanh nghiệp rất khó trả lời một câu hỏi tưởng như đơn giản: cần bao nhiêu kilogram nguyên liệu tươi để sản xuất một kilogram thành phẩm?
Đối với các ngành chế biến quy mô thương mại, sai số nhỏ về tỷ lệ thu hồi cũng có thể tạo ra chênh lệch lớn về chi phí khi sản lượng tăng lên hàng trăm kilogram hoặc hàng tấn mỗi ngày.
Vì vậy, doanh nghiệp nên xác định tỷ lệ thu hồi ngay từ giai đoạn thử nghiệm sản phẩm.
MỤC LỤC
Tỷ lệ thu hồi sản phẩm khô là gì?
Có thể hiểu đơn giản đây là tỷ lệ giữa khối lượng thành phẩm đạt tiêu chuẩn và khối lượng nguyên liệu ban đầu.
Công thức phổ biến:
Tỷ lệ thu hồi (%) = Khối lượng sản phẩm khô / Khối lượng nguyên liệu × 100
Ví dụ, nếu sử dụng 100 kg nguyên liệu và thu được 25 kg sản phẩm đạt yêu cầu thì tỷ lệ thu hồi là:
25 / 100 × 100 = 25%.
Tuy nhiên, doanh nghiệp cần thống nhất cách xác định “khối lượng nguyên liệu”.
Nếu sử dụng khối lượng nguyên liệu mua vào chưa sơ chế, tỷ lệ thu hồi sẽ bao gồm cả phần bỏ vỏ, hạt, cuống và sản phẩm hư.
Nếu sử dụng khối lượng nguyên liệu đã sơ chế trước khi đưa vào máy, kết quả phản ánh sát hơn hiệu quả của quá trình sấy.
Vì sao cần theo dõi cả hai tỷ lệ?
Tỷ lệ tính từ nguyên liệu mua vào rất hữu ích trong tính giá thành.
Ví dụ, doanh nghiệp mua 100 kg trái cây với giá 20.000 đồng/kg, tổng chi phí nguyên liệu là 2 triệu đồng. Nếu sau toàn bộ quá trình chỉ thu được 20 kg thành phẩm, riêng chi phí nguyên liệu đã tương đương khoảng 100.000 đồng cho mỗi kilogram sản phẩm, chưa tính điện, nhân công, bao bì, khấu hao và vận chuyển.
Trong khi đó, tỷ lệ tính từ nguyên liệu đã sơ chế giúp đánh giá quá trình sấy.
Nếu hai mẻ có cùng nguyên liệu đầu vào nhưng một mẻ cho tỷ lệ hàng đạt chuẩn thấp hơn đáng kể, doanh nghiệp có thể kiểm tra lại chế độ nhiệt, độ dày lát cắt, cách xếp khay hoặc thời gian vận hành.
Độ ẩm ban đầu quyết định phần lớn tỷ lệ thu hồi
Một nguyên liệu có hàm lượng nước cao sẽ mất khối lượng nhiều hơn khi sấy.
Ví dụ, nếu nguyên liệu chứa 80% nước thì chỉ khoảng 20% khối lượng ban đầu là chất khô.
Khi đưa sản phẩm về độ ẩm thấp, phần lớn lượng nước phải được loại bỏ.
Ngược lại, các loại hạt hoặc nguyên liệu có tỷ lệ chất khô cao thường có mức giảm khối lượng thấp hơn.
Do đó, không thể so sánh tỷ lệ thu hồi sản phẩm khô giữa hai loại nguyên liệu khác nhau mà không xét tới độ ẩm ban đầu.
Độ ẩm cuối cũng quyết định sản lượng
Sản phẩm sấy không phải lúc nào cũng cần khô hoàn toàn.
Một số loại trái cây sấy dẻo cần giữ độ mềm. Dược liệu hoặc nguyên liệu dùng để nghiền bột thường cần độ ẩm thấp hơn. Một số sản phẩm có thể được yêu cầu đạt mức độ giòn nhất định.
Nếu giữ nhiều nước hơn, khối lượng thành phẩm sẽ cao hơn. Tuy nhiên, độ ẩm quá cao có thể ảnh hưởng đến khả năng bảo quản.
Vì vậy, một tỷ lệ thu hồi cao không có nhiều ý nghĩa nếu sản phẩm không đạt độ ẩm tiêu chuẩn.
Cần quan tâm đến tỷ lệ thành phẩm đạt chuẩn
Giả sử một mẻ cho 30 kg sản phẩm sau sấy nhưng chỉ 25 kg đạt yêu cầu thương mại.
5 kg còn lại có thể bị cháy, đổi màu, khô quá mức hoặc vẫn còn ẩm.
Trong trường hợp này, tỷ lệ thu hồi thực tế cần dùng để tính hiệu quả kinh doanh phải dựa trên 25 kg hàng đạt chuẩn.
Đây là lý do chất lượng đồng đều trong buồng sấy có vai trò rất lớn.
Nếu luồng khí không phân bố tốt, một số vị trí có thể khô nhanh hơn vị trí khác, làm tăng tỷ lệ hàng lỗi.
Nguyên liệu đầu vào cần đồng đều
Không chỉ máy sấy mà chất lượng nguyên liệu cũng ảnh hưởng trực tiếp tới kết quả.
Trái cây có độ chín không đồng đều sẽ có tốc độ mất nước khác nhau.
Lát cắt dày mỏng khác nhau cũng làm thời gian sấy chênh lệch.
Nếu một mẻ có quá nhiều nguyên liệu khác biệt về kích thước và độ ẩm, rất khó tìm được một thời điểm kết thúc phù hợp cho toàn bộ sản phẩm.
Chuẩn hóa sơ chế trước khi sấy là bước quan trọng để cải thiện tỷ lệ thu hồi sản phẩm khô đạt chuẩn.
Xếp nguyên liệu đúng tải giúp nâng tỷ lệ hàng đạt
Không ít cơ sở muốn tăng sản lượng bằng cách chất nhiều nguyên liệu lên khay.
Khi lớp nguyên liệu quá dày, khí khó tiếp xúc đều với toàn bộ bề mặt.
Nước thoát ra chậm hơn và thời gian sấy kéo dài. Đồng thời, độ ẩm giữa các khu vực trong buồng cũng có thể chênh lệch.
Vận hành đúng tải thiết kế thường giúp hiệu quả tổng thể tốt hơn so với việc cố tăng lượng nguyên liệu trong mỗi mẻ.
Vai trò của máy sấy lạnh
Đối với các sản phẩm yêu cầu chất lượng cảm quan cao, máy sấy lạnh là một trong những công nghệ được ứng dụng phổ biến.
Máy sấy lạnh SUNSAY sử dụng hệ thống bơm nhiệt để hỗ trợ quá trình tách ẩm, kết hợp tuần hoàn không khí trong buồng sấy.
Mức nhiệt tương đối thấp so với nhiều phương pháp sấy nhiệt cao giúp hạn chế tác động mạnh lên màu sắc và cấu trúc của các nguyên liệu nhạy nhiệt.
Quan trọng hơn, khi điều kiện trong buồng sấy được kiểm soát ổn định, doanh nghiệp dễ xây dựng quy trình lặp lại giữa các mẻ.
Đây là yếu tố quan trọng nếu cơ sở muốn sản xuất hàng hóa thương mại có chất lượng đồng đều.
Tỷ lệ thu hồi giúp chọn công suất máy như thế nào?
Giả sử doanh nghiệp muốn sản xuất 200 kg thành phẩm mỗi ngày.
Nếu tỷ lệ thu hồi chỉ khoảng 20%, lượng nguyên liệu cần xử lý có thể tới:
200 / 0,2 = 1.000 kg/ngày.
Nếu tỷ lệ thu hồi là 30%, lượng đầu vào chỉ khoảng:
200 / 0,3 ≈ 667 kg/ngày.
Sự khác biệt này rất lớn khi lựa chọn thiết bị.
Do đó, khi làm việc với nhà cung cấp máy sấy, doanh nghiệp nên nói rõ mục tiêu đang tính theo nguyên liệu tươi hay theo thành phẩm.
Tỷ lệ thu hồi còn ảnh hưởng đến giá bán
Một sản phẩm có tỷ lệ thu hồi thấp đồng nghĩa với chi phí nguyên liệu cho mỗi kilogram thành phẩm cao.
Ví dụ, nếu cần 5 kg trái cây tươi để tạo ra 1 kg sản phẩm, giá nguyên liệu sẽ được nhân lên đáng kể trong cấu trúc giá thành.
Chưa kể chi phí sơ chế, điện năng, nhân công, bao bì, quản lý, khấu hao thiết bị và tỷ lệ sản phẩm lỗi.
Vì thế, doanh nghiệp không nên định giá sản phẩm sấy chỉ dựa vào giá nguyên liệu tươi.
Nên thử nghiệm trước khi đầu tư lớn
Các số liệu tham khảo trên thị trường có thể giúp doanh nghiệp hình dung ban đầu, nhưng kết quả của chính nguyên liệu doanh nghiệp mới là dữ liệu quan trọng nhất.
Thử sấy giúp đánh giá khối lượng thu hồi, độ co rút, màu sắc, mùi vị, độ ẩm, thời gian và khả năng tiêu thụ năng lượng.
SUNSAY có thể tư vấn giải pháp dựa trên mẫu nguyên liệu thực tế và yêu cầu thành phẩm của khách hàng.
Khi xác định chính xác tỷ lệ thu hồi sản phẩm khô, doanh nghiệp sẽ có cơ sở rõ ràng hơn để chọn công suất máy, lập kế hoạch nguyên liệu, xây dựng giá bán và đánh giá hiệu quả đầu tư.
Các dòng máy sấy lạnh SUNSAY
Videos máy sấy lạnh giúp tạo sản phẩm đồng nhất
Liên hệ báo giá và tư vấn về kỹ thuật sấy
Bạn đang trăn trở vì nguyên liệu có độ ngọt cao khó sấy, dễ dính, dễ hỏng, không giữ được màu sắc và hương vị? Bạn muốn sản phẩm của mình đạt chuẩn xuất khẩu, có giá trị cao và được thị trường ưa chuộng?
SUNSAY không chỉ cung cấp máy sấy lạnh – chúng tôi cung cấp giải pháp toàn diện, được thiết kế riêng cho từng loại nguyên liệu, kể cả những nguyên liệu “khó chiều” nhất như trái cây ngọt, nước cốt, mật ong hay tổ yến chưng đường phèn.
Để được tư vấn chi tiết, hãy truy cập website: saylanh.vn hoặc liên hệ ngay số Hotline (Zalo): 0935 995 035 hoặc qua số tổng đài: 094 110 8888 để được hỗ trợ.
